Uko Gen Muhoozi yateguye bucece ifungwa ya Gen Maj Birungi
Igisirikare cya Uganda kimaze amezi gikora iperereza rikomeye ku bofisiye bakuru bakekwaho uruhare mu guhimba ibitero by’ubwiyahuzi, bakabyitirira umutwe w’iterabwoba wa ADF ukorera mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Urwego rw’igisirikare cya Uganda rushinzwe ubutasi (CMI), muri uyu mwaka rwatanze impuruza kenshi ko ADF iri gutegura ibitero by’iterabwoba. Mu bo rwahaga aya makuru barimo abayobozi bakuru mu gisirikare, kugeza ku Mugaba w’Ikirenga, Perezida Yoweri Kaguta Museveni.
Kuva muri Gicurasi 2024, Diviziyo y’ingabo za Uganda zikorera mu misozi miremire yayoborwaga na Gen Maj Richard Otto. Abashinzwe ubutasi bayikoreramo bakoze isuzuma, babona nta kimenyetso kigaragaza ko ADF ishaka gutera Kampala.
Abashinzwe ubutasi muri iyi Diviziyo bibajije uko CMI ikorera i Kampala yaba yarabonye amakuru yatumye ihamya ko hari ibitero by’iterabwoba biteganywa na ADF, igaragariza ubuyobozi bukuru bw’igisirikare izo mpungenge.
Igisirikare cya Uganda cyaciye amarenga ko kiri gukora iperereza muri Mata 2025, ubwo Umugaba Mukuru w’ingabo, Gen Muhoozi Kainerugaba, yakuraga Gen Maj James Birungi mu buyobozi bwa CMI, akamugira Umuyobozi wa Diviziyo w’ingabo zikorera mu misozi miremire.
Icyo gihe, Gen Muhoozi yashyize Gen Maj Otto ku buyobozi bukuru bwa CMI, atangira kugira uruhare rukomeye mu iperereza ryari rikomeje ku bofisiye bakomeye bahimbye ikinyoma, bagamije gusaba amafaranga yabafasha gukumira “ibitero bya ADF”.
Byamenyekanye ko ubwo Gen Muhoozi yakuraga Gen Maj Birungi muri CMI, yagiraga ngo ativanga mu mirimo y’abakoraga iperereza ku bikorwa bibi byamuranze ubwo yari muri uru rwego.
Muri Kamena 2025, igisirikare cyataye muri yombi Col Peter Ahimbisibwe wayoboraga ishami rishinzwe kurwanya iterabwoba muri CMI na Lt Col Ephraim Byaruhanga wayoboraga irishinzwe ibikorwa byihariye by’igisirikare.
Mu gihe iperereza ryari rikomeje, Col Ahimbisibwe na Lt Col Byaruhanga bakomeje gushyira mu majwi Gen Maj Birungi, basobanura ko ari we wategetse abofisiye bato kubeshya ko ibiturika byapfubijwe i Kampala muri Kamena 2025 byari byatezwe na ADF.
Bucece, Gen Maj Birungi yakuwe mu buyobozi bwa Diviziyo y’ingabo zikorera mu misozi miremire, agirwa umuyobozi ushinzwe ibikorwa by’igisirikare muri Ambasade ya Uganda mu Burundi, ariko ntiyari yakagiye i Bujumbura gutangira iyi nshingano.
Ku mugoroba wa tariki ya 28 Kanama, Gen Maj Birungi yahamagajwe ku cyicaro gikuru cy’igisirikare i Mbuya, yitaba ku munsi wakurikiyeho, yamburwa imbunda, ahatwa ibibazo mu gihe cy’amasaha arindwi, nyuma yoherezwa muri gereza ya gisirikare ya Makindye.
Ofisiye wemeje amakuru y’ifungwa rya Gen Maj Birungi yasobanuye ko akurikiranyweho gutanga amakuru y’ibinyoma, gukoresha nabi umutungo w’igihugu no kuyobya ibikorwa by’igisirikare.
Ku munsi Gen Maj Birungi yafungiweho, hafashwe n’abandi basirikare umunani barimo batatu barashe umugore wakekwagaho kuba umwiyahuzi washakaga kugaba igitero cy’iterabwoba ku bizihizaga umunsi mukuru w’abahowe Imana i Munyonyo muri Kamena, n’abasivili babiri.
Biteganyijwe ko abafunzwe bose bazagezwa mu rukiko rwa gisirikare wa Makindye, bashinjwe ibyaha birimo kugambanira igihugu, kunyereza umutungo w’igihugu n’ibindi bikomeye bifitanye isano n’umutekano.

